Sudameriko : lasttempaj artikoloj
- Lingvo malaperas en Gujano
- Ĉilio trafita de fortega tertremo
- Argentino subtenata de najbaroj en disputo kun Britio
- Virino iĝas prezidento de Kostariko
- Evo Morales reelektita prezidento de Bolivio
- Urugvajo : iama ribelulo iĝas prezidento
- Riĉaj landoj helpu savi Amazonan arbaron
- Masiva senkurentiĝo trafas Brazilon kaj Paragvajon
- Disputo pri akordo inter Kolombio kaj Usono
- Bataloj inter polico kaj narkotistoj en Rio
La mondo en bildoj
| Klaku.net | Via demokratia amaskomunikilo |
|
| Riĉaj landoj helpu savi Amazonan arbaron |
 |
 |
| Sudameriko - Natura medio |
 SUDAMERIKAJ LANDOJ - 27-an de novembro, 2009.Naŭ landoj en la Amazona regiono alvokis al riĉaj landoj provizi pli malriĉajn landojn per la adekvata financaĵo por konservi arbarojn. La landoj, kunvenantaj en Manaus, Brazilo, ankaŭ diskutis pri aprobo de 40% da redukto en tutmondaj eligoj antaŭ 2020. La kunsido okazas nelonge antaŭ la kerna tutmonda pintokunveno pri klimata ŝanĝiĝo en Kopenhago en Danio.
 La Amazonaj landoj interkonsentis pri larĝaj principoj prefere ol konktretaj paŝoj, korespondantoj diris. La brazila prezidento Luiz Inacio Lula da Silva prezidis en la kunsido de delegitoj de Bolivio, Kolombio, Ekvadoro, Gujano, Peruo, Venezuelo kaj Surinamo, kun la franca prezidento Nicolas Sarkozy reprezentanta Franca Gviano. Prezidentoj Sarkozy kaj Lula diris, ke la plej riĉaj landoj devas pliigi sian helpon al la pli malriĉaj landoj en la batalo kontraŭ tutmonda varmiĝo. "La malriĉulo devas esti subtenata, tute sen ke sia lando rezignu pri sia suvereneco," la prezidento Lula deklaris. Dum la lastaj malmultaj tagoj, diplomatoj estis intertraktantaj pri komuna pozicio kiu estu prezentota de la Amazonaj landoj kaj Francio ĉe la konferenco en Kopenhago. La komuna komunikaĵo konsentita en Brazilo establas larĝajn principojn prefere ol novaj aŭ konkretaj proponoj. La plimulto de la prezidentoj invititaj tamen ne venis al Manaus, kvankam diplomatoj diras, ke la ministroj kaj ambasadoroj senditaj povis labori por trovi interkonsenton. Brazilo proponis batali kontraŭ senarbigo en la Amazona regiono kun financa subteno de riĉaj landoj. "Lasu neniun "gringon" [fremdulon] demandi al ni lasi Amazonanon morti pro malsato sub arbo," Sro Lula diris en parolado anticipe de la kunsido. "Ni volas konservi la arbarojn, sed aliaj landoj devas pagi tiun konservadon." Ĉe la pintokunveno, la brazila registaro prezentis siajn penojn por redukti detruon en la Amazono kiel kerna parto de sia strategio batali kontraŭ klimata ŝanĝiĝo. Iom antaŭe ĉimonate, la brazila registaro diris, ke la indico de senarbigo en la Amazona regiono falis je 45%, kaj estas nun la plej malalta ĝis nun registrita ekde kontroloj komenciĝis antaŭ 21 jaroj. Ĝi diris, ke iom pli ol 7 000 kvadrataj kilometroj estis detruitaj inter julio 2008 kaj aŭgusto 2009. Brazilo serĉas atingi 80% da redukto en la senarbigo-indico antaŭ 2020. La ekologia grupo Greenpeace bonvenigis la lastan falon, sed diras, ke estas ankoraŭ tro vasta detruo en la pluvarbaro. Iom antaŭe ĉimonate, Brazilo diris, ke ĝi antaŭ 2020 celas tranĉi siajn eligaĵojn de karbona dioksido je almenaŭ 36% malsupre de nivelo de 1990. |
