Serĉi en la retejo
Eŭropo : lasttempaj artikoloj
- Ne al Tito-strato en Slovenio !
- Divorco finfine laŭleĝa en Malto
- Ratko Mladić arestita
- Islanda vulkano ĝenas eŭropan aertrafikon
- Sociaj movoj pliampleksiĝas en Hispanio
- Ĉu baldaŭ registaro en Belgio ?
- Mallonge el Eŭropo
- Princo Charles atingas atend-rekordon
- Ĉu Kadafi havas gravan sekreton pri Francio ?
- En Rusio ne plu estas Milico
Vizitu nian paĝon en Facebook Plej popularaj artikoloj
Majo 2011
1 - Kosmosondiloj Voyager forlasos la sunsistemon en 20162 - Babela turo farita de libroj inaŭguriĝis en Bonaero
3 - Mallonge el Eŭropo
4 - La post-atoma epoko
5 - Baloto en Kanado : Konservativuloj gajnas
| Klaku.net | Via demokratia amaskomunikilo en Esperanto - Submitted news |
|
| TURKIO |
 |
| Eŭropo - Dosieroj |
|
Ĝeneralaj datumoj
FaktojPost jaroj da pliiĝantaj malfacilaĵoj kiuj portis la landon apud ekonomia disfalo, programo pri disvolviĝo estis interkonsentita kun la IMF en 2002. Ekde tiam, Turkio sptertas imponan progreson. Ekonomia kresko estas forta kaj inflacio falitan draste. Tamen, grandega fremda ŝuldo restas grava ŝarĝo por la lando.  La turka potenca militistaro, kiu konsideras sin kiel la gardanto de la nereligia sistemo, havas longan historion de engaĝiĝo en politikaj aferoj. En lastaj jaroj, Ankaro fiksis projekton pri alproksimiĝo kaj aliĝo al la Eŭropa Unio, kaj la militistaro iom malaperis el ŝtata oficado. Tamen, la militistaro pridemandis la registaran sindevontigon pri sekularismo en la tempo tuj antaŭ prezidentelektoj en 2007, dum alfrontiĝoj inter la Islam-enradikiĝinta administro kaj sekularistoj. La armeo avertis, ke ĝi defendos la nacian nereligian sistemon. La lasta paŝo en la alfrontiĝo kun la sekularistoj okazis en marto 2008, kiam la Konstitucia Tribunalo apenaŭ malakceptis peton de la ĉefprokuroro, por malpermesi la regantan partion "Justico kaj Evoluado" kaj 71 de ĝiaj respondeculoj, interalie la prezidento Abdullah Gül kaj la ĉefministro Recep Tayyip Erdoğan, pro supoza provo establi islaman ŝtaton. Turkio delonge malkonsentas kun sia najbaro, Grekio, pri teritoriaj disputoj en la Egea Maro kaj pri la dividata insulo Kipro. Ĝi fariĝis EU-kandidato en 1999 kaj, konforme al EU-postuloj, poste enkonduki grandajn reformojn pri homaj rajtoj kaj ekonomio. La mortopuno estis aboliciita, pli fortaj aranĝoj estis enkondukitaj kontraŭ torturo kaj la puna leĝaro estis reviziita. Reformoj ankaŭ estis enkondukitaj en la fakoj pri virinaj rajtoj kaj kurda kulturo, lingvo, edukado kaj elsendaĵoj. Aktivuloj pri virinaj rajtoj tamen diris, ke la reformoj ne sufiĉas kaj ili akuzis la registaron, ke ĝi ne respektas sian plenan sindevontigon al egaleco kaj agas nur sub EU-premo. Post intensa marĉandado, la intertraktoj pri EU-membriĝo estis lanĉitaj en oktobro 2005. Aliĝ-intertraktadoj antaŭvideble daŭros pli-malpli 10 jarojn. Ĝis nun, la progreso ne estas facila. intertraktoj antaŭeniris nur kelkajn semajnojn post kiam Turkio konsentis agnoski Kipron kiel EU-membron kaj malgraŭ malfavora rimarko pri ĝia deklaro, ke ĉi tio ne estas efektive plena diplomatia agnosko. Turkio estas la hejmo de granda kurda malplimulto, kiu laŭ kelkaj taksos konsistigas ĝis kvinono de la tuta loĝantaro. Tamen, Kurdoj plendas, ke la registaro provis ruinigi ilian kurdan identecon kaj, ke ili suferas ekonomian malavantaĝon kaj malobservojn de homaj rajtoj. La Kurdistana Laborista Partio (PKK), la plej bone konata kaj la plej radikala el la kurdaj movadoj, lanĉis gerilan kampanjon en 1984 por etna hejmlando en la plejparte kurda sudoriento de Turkio. Miloj mortis kaj centmiloj iĝis rifuĝintoj en la konflikto inter la PKK kaj la armeo en la 1980-aj kaj 1990-aj jaroj. La lastaj 1990-aj jaroj vidis ekpliiĝon de ribelaj atakoj, kiuj denove trankviliĝis post la kapto en 1999 de la grupa gvidanto, Abdullah Ocalan. La PKK estas ofte konsiderata kiel terorisma grupo en Turkio, Usono kaj la Eŭropa Unio. |
